อินทราเน็ต คืออะไร
ความจริงแล้วเรื่อง อินทราเน็ตคืออะไรนี้ น่าจะเป็นบทความแรกที่ผมเขียน แต่กลายเป็นบทความที่เกี่ยวกับอินทราเน็ตบทความที่ 6 มันก็น่าแปลกใจอยู่เหมือนกันครับว่า ทำไมถึงเพิ่งมาเขียน แล้วถ้าท่านได้อ่านบทความอื่นๆไปก่อนแล้ว ท่านก็อาจพบว่าผมได้เขียนอธิบายไว้มากแล้ว ว่าอินทราเน็ตคืออะไร แต่ผมก็มีเหตุผลครับที่จะต้องมาเขียนเรื่องนี้อีกครั้ง แม้เขียนแล้วจะซ้ำๆกับของเดิมก็ตาม เหตุผลแรกคือเพื่อให้ความหมายของ Intranet อย่างเด่นชัด ผู้อ่านใหม่ๆที่ยังไม่รู้จักอินทราเน็ต จะได้มาอ่านบทความนี้ จะได้เข้าใจอินทราเน็ตได้อย่างชัดเจน อีกเหตุผลหนึ่งคือก็เหตุผลที่มาจากเหตุผลแรก คือผมพบคนที่รู้จักอินทราเน็ต แบบงงๆเยอะเหลือเกิน นี่แหละครับทำให้ผมตัดสินใจเขียนเรื่องนี้อีกที
อินทราเน็ต คือการใช้เทคโนโลยีของอินเตอร์เน็ต สำหรับงานภายในองค์กร จะเรียกนิยามข้างต้นว่านิยาม หรือคำจำกัดความก็ได้ ส่วนผมขอเรียกว่านิยาม เพราะก่อนเรียนคอมพิวเตอร์ผมเรียนคณิตศาสตร์มาก่อน เลยนิยมใช้นิยามเพราะรู้สึกว่ามันแน่นอนดี แต่ในหนังสือภาษาไทยหลายเล่ม แม้การพูดอธิบายในวิทยุ ที่ผมเคยได้ยินได้อ่านมา เขาบอกว่า อินทราเน็ต ก็คือเครือข่ายในองค์กร หรือจะแปลอินทราเน็ตว่าเครือข่ายในองค์กร แล้วเรียกอินเตอร์เน็ตว่า เครือข่ายระหว่างองค์กร พูดตามตรงว่าผมได้เห็นได้ยินแล้วหงุดหงิด ในฐานะที่ผมเป็นนักกฎหมาย รู้สึกว่าคำว่าเครือข่ายในองค์กรนั้นมันคลุมเคลือ คนได้ยินได้อ่านแล้วเข้าใจผิด คนที่คุ้นเคยกับอินเตอร์เน็ตดี อ่านรู้สึกเฉยๆเพราะเข้าใจ แต่ผมซึ่งต้องไปคุยไปพบกับหลายคน ซึ่งจะคุยกันเรื่องอินทราเน็ต ตอนแรกก็ดีใจที่เขาสนใจอินทราเน็ต แต่คุยแล้วพบว่าเขาเข้าใจผิด ซึ่งเกิดมาจากการแปลอินทราเน็ตว่า เครือข่ายภายในองค์กรนี้นั่นเอง เขาเข้าใจว่า LAN หรือ Network อะไรที่เขามีอยู่นั่นแหละคืออินทราเน็ต คือเขาตีความต่อจากคำว่าเคลือข่ายภายในองค์กร นี่แหละครับผมถึงบอกว่ามันคลุมเคลือ
ในเมื่อมันคลุมเคลือหรือมันเคลือบคลุม ก็ไม่น่าจะใช้คำว่าเครือข่ายภายในองค์กร ถ้าไม่อยากใช้นิยามของผม ซึ่งความจริงก็แปลฝรั่งมาอีกที ผมว่าใช้ทับศัพท์ไปเลยว่า อินทราเน็ตจะดีกว่า อย่าไปแปลเลยครับ มันไม่เข้าท่า อินเตอร์เน็ตหรืออินทราเน็ตนั้น ถ้าจะเทียบไปแล้วก็เหมือนยี่ห้อ เวลาคุณไปซื้อผงซักฟอกยี่ห้อบรีส คุณก็ไม่จำเป็นต้องไปสั่งว่า ขอซื้อผงซักฟอกยี่ห้อลมหายใจสดชื่น หรืออาจเทียบได้กับชื่อภาพยนตร์ เวลาเราซื้อภาพยนตร์จากต่างประเทศ เข้ามาฉายในประเทศไทย เราก็ต้องตั้งชื่อเป็นภาษาไทย เราไม่ได้แปลชื่อฝรั่งเป็นไทยนะครับ ผมได้ยินคนบ่นเพราะเข้าใจผิดหลายคน เขาบ่นว่าภาษาอังกฤษอย่างหนึ่ง ทำไมแปลเป็นไทยได้อีกอย่างหนึ่ง เขาคิดว่าแปลผิด แต่ความจริงไม่ได้แปลผิด แต่เข้าตั้งชื่อใหม่เป็นภาษาไทย อย่างเช่นหนั่งฝรั่งเรื่อง Ghost ก็ไม่ได้ตั้งชื่อภาษาไทยว่าผี แต่ตั้งว่า วิญญาณ ความรัก ความรู้สึก ถ้าในประเทศลาวก็ไม่ได้แปล หรือไม่ได้ตั้งตามชื่อไทย แต่ตั้งเป็นภาษาลาวเองว่าปั้นหม้อล่อผัว (มาจากคุณอุดม แต้พานิช ผิดถูกอย่างไรไปว่าแกเอง) ดังนั้นอินทราเน็ตถ้าหาชื่อภาษาไทยไม่ได้ ก็ไม่ต้องไปแปลว่าเครือข่ายในองค์กร ในคนฟังเข้าใจผิด เรียกมันอินทราเน็ตนั่นแหละ
คราวนี้มาถึงนิยาม การใช้เทคโนโลยีของอินเตอร์เน็ต สำหรับงานภายในองค์กร กันบ้าง บางท่านก็อาจบอกว่า ฟังไม่เห็นรู้เรื่องเลย บางท่านก็อาจแย้งว่า มันก็คลุมเคลือเหมือนกัน อะไรคือเทคโนโลยีของอินเตอร์เน็ต อะไรคืองานภายในองค์กร ถ้าใช้ภาษาเลียนแบบรัฐธรรมนูญ ก็ต้องเขียนว่า ความหมายของเทคโนโลยีของอินเตอร์เน็ต ให้เป็นไปตามที่กฎหมายลูกบัญญัติ ความหมายของงานภายในองค์กร ก็ให้เป็นไปตามที่กฎหมายลูกบัญญัติเหมือนกัน นั่นก็เป็นวิธีทำให้นิยามไม่คลุมเคลือ ส่วนกฎหมายลูกจะออกมา แล้วคลุมเคลือหรือไม่เป็นอีกเรื่องหนึ่ง
เอาล่ะคราวนี้เราก็มาออกกฎหมายลูก เอ๊ะ!ไม่ใช่!เรามานิยามต่อดีกว่า คำถามคือเทคโนโลยีของอินเตอร์เน็ตคืออะไร ถ้าจะนิยามต่อก็ต้องนิยามเทคโนโลยี ต้องนิยามอินเตอร์เน็ต สงสัยผมคงต้องเขียนอีกหลายวันกว่าจะจบ ถ้าอย่างนั้นบอกไปเลยดีกว่าว่า เทคโนโลยีของอินเตอร์เน็ตมีอะไรบ้าง แบบนี้จะง่ายกว่านะครับ คราวนี้มาลองไล่ดูว่ามีอะไรบ้าง 1. World Wide Web 2. E-mail 3. FTP 4. IRC 5. Firewall 6. อ่านดูในบทความเรื่อง การใช้เทคโนโลยีอื่นนอกจาก World Wide Web สำหรับอินทราเน็ต 7. และอื่นๆอีกมากที่ยังไม่ได้กล่าวถึง
ต่อมาก็ต้องนิยาม งานภายในองค์กรบ้าง คราวนี้ยิงนิยามยากใหญ่ เพราะองค์กรแต่ละประเภท จะให้เหมือนกันได้อย่างไร งานภายในมหาวิทยาลัย ย่อมไม่เหมือนกับบริษัทน้ำมัน และทั้งคู่ก็ไม่เหมือนกับโรงงานปูนซิเมนต์ เอาเป็นว่าก่อนมีอินเตอร์เน็ต ถ้าองค์กรของคุณใช้คอมพิวเตอร์ทำอะไร ทั้งหมดนั้นก็คืองานภายในองค์กร ที่คุณจะนำอินทราเน็ตเข้าไปใช้ได้ทั้งนั้น แล้วงานอะไรที่คุณยังไม่ได้ใช้คอมพิวเตอร์ทำ แต่คิดว่าจะทำหรือควรทำ ทั้งหมดนี้ก็เป็นงานในความหมายของอินทราเน็ตทั้งนั้น แปลว่าอินทราเน็ตทำได้ทุกอย่างที่ใช้คอมพิวเตอร์ทำ ส่วนจะเหมาะสมหรือไม่ หรือต้องเสียเงินแค่ไหนนั้นเราไม่พูดกันนะครับ มาถึงตรงนี้ก็แปลว่าอินทราเน็ตทำได้ทุกอย่าง เขียนแบบนี้คนที่ไม่รู้จักก็จะงงไม่รู้จะเริ่มยังไง ถ้าอย่างนั้นผมแนะนำว่างานแรก ก็พยายามทำ home page เพื่อให้ข้อมูลทุกอย่างที่พนักงานในบริษัทคุณควรรู้ เช่นระเบียบการของพนักงาน ผลิตภัณฑ์ของบริษัทคุณที่ขายอยู่ มีรายละเอียดและราคาด้วย ข่าวสารภายในก็ควรมี ทำตอนแรกข้อมูลไม่ต้องเยอะหรอกครับ ความสำคัญอยู่ตรงที่ข้อมูลนั้นพนักงานต้องการ การจะไปค้นหาจากกระดาษยุ่งยากกว่า ใน home page ควรจัดหมวดหมู่ให้ดี ไม่ใช่หายากพอๆกับค้นในกระดาษ และที่สำคัญข้อมูลจะต้องถูกต้อง คอยปรับปรุงแก้ไขอยู่เสมอ ถ้าราคาที่เห็นใน home page เชื่อถือไม่ได้ คุณอย่าหวังว่าคราวหน้าเขาจะดู home page ของคุณอีกเลย ถ้าคุณไม่พร้อม ทำให้ดีไม่ได้ อย่าทำเสียดีกว่าครับ

สุรชัย ดียิ่ง
ผู้อำนวยการ ศูนย์บริการคอมพิวเตอร์
มหาวิทยาลัยรังสิต
22 พฤศจิกายน 2540